Aile Sigortası'nın mimarı CHP Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Sencer Ayata: 'Aile Sigortası temel mantık olarak hiçbir ailenin yoksulluk sınırının altında kalmamasını hedefliyor.
/linkz> Bu sınır ayda 1200 /linkz>TL/linkz>>/>. Bir /linkz>ailenin/linkz>>/> aylık /linkz>kazancı/linkz>>/> ne olursa olsun o para 1200 /linkz>TL/linkz>>/>'ye tamamlanacak
Aile /linkz>Sigortası/linkz>>/> nedir?
Öyle bilinmiyor ama bu sigorta bir haktır. Vatandaşın hakkıdır. Biliyorsunuz dünyada bir /linkz>çalışma/linkz>>/> örgütü var. /linkz>Uluslararası/linkz>>/>... Bu örgüt diyor ki; tüm ülkelere dokuz /linkz>çeşit/linkz>>/> /linkz>sigorta/linkz>>/> uygulayacaksın. İş kazası sigortası, malulluk, yaşlılık, /linkz>annelik/linkz>>/>, vesaire... Bunlardan biri de ‘/linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/>’dır. Türkiye, Uluslararası /linkz>Çalışma/linkz>>/> Örgütü ile 30 yıl önce bir anlaşma imzalayarak “Bu dokuz /linkz>sigortayı/linkz>>/> uygulayacağız” demiş. Sekiz /linkz>sigortada/linkz>>/> sözümüzü tutmuşuz. Ama 30 yıldır ‘/linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/>’nı /linkz>uygulamamışız/linkz>>/>. Şimdi CHP diyor ki; “Bunu uygulayacağız.” Aslında yasal sorumluluğumuzu yerine getireceğiz. İşte bunun için /linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/> kimsenin vatandaşa lütfu değil. Vatandaşın hakkı. Vatandaşa devletin yıllar önce verdiği bir hak.
Neden ihtiyaç var ‘/linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/>’na?
Çok sayıda insanımız en temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyor. Geçim sıkıntısı çekiyor. /linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/> geçim sıkıntısı çeken vatandaşlarımıza devletin uzattığı /linkz>yardım/linkz>>/> eli. Vatandaşın hiç değilse temel ihtiyaçlarını karşılaması için devletin sağladığı destek.
Tahminen kaç kişi faydalanacak /linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/>’ndan?
Devletin resmi rakamlarına göre her beş /linkz>aileden/linkz>>/> biri yoksul. En az 15 milyon insandan bahsediyoruz. İhtiyacı olan /linkz>ailelere/linkz>>/> nakit para desteği sağlanacak. Bu para o /linkz>ailenin/linkz>>/> yiyecek, giyecek, kira gibi temel ihtiyaçlarını sağlaması için verilecek. Her ay düzenli olarak para yatacak hesabına. Öyle o /linkz>daire/linkz>>/> senin, bu /linkz>daire/linkz>>/> benim yok, binbir türlü kağıt, bürokrasi yok. ‘/linkz>Yardımın/linkz>>/> adı değişir ama mantık değişmez’
Ne kadar para yatacak?
Dört-beş kişilik bir /linkz>ailenin/linkz>>/> hiçbir geliri yoksa o /linkz>aile/linkz>>/> ayda net 1250 /linkz>TL/linkz>>/>’ye kadar alabilecek. Yani çoluklu çocuklu bir /linkz>ailede/linkz>>/> hiç kimse çalışmıyor, yetişikinler işsiz ve /linkz>ailede/linkz>>/> bir de engelli varsa en üst tavandan 1250 /linkz>TL/linkz>>/> destek alabilecek.
İyi de /linkz>baba/linkz>>/> çalıştığı halde yoksul, geçinemeyen /linkz>aileler/linkz>>/> de var?
Dört-beş kişilik bir /linkz>ailede/linkz>>/> bir kişi çalışıyor diyelim. O da asgari ücret yani 600 lira alıyor olsun. Evde çalışan o kişiye her ay bir maaş daha ödenecek. Yani 600 lira daha alacak. Böylece /linkz>ailenen/linkz>>/> aylık geliri 1200 /linkz>TL/linkz>>/>’ye tamamlanmış olacak.
“/linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/> sadece 4-5 çocuklu ve /linkz>çalışmayan/linkz>>/> /linkz>aileleri/linkz>>/> kapsıyor” deniyor. Doğru mu?
Aile Sigortası yoksulluk sınırına göre hareket eder. /linkz>Yardımların/linkz>>/> adı değişir ama temel mantık /linkz>ailenin/linkz>>/> gelirini yoksulluk sınırının üzerine çıkarmaktır. 4 kişilik bir /linkz>ailenin/linkz>>/> yoksulluk sınırı neyse evde çalışan kişinin /linkz>kazandığı/linkz>>/> paranın üzerine bu fark eklenir.
‘EŞİ VE ÇOCUĞUNA /linkz>BAKAN/linkz>>/> EMEKLİYE EKSTRA 600 /linkz>TL/linkz>>/> ÖDENECEK’
Emekli aylığı ile geçinemeyenler de var. Onlar ne olacak?
Aynı şey bir emekli için de gerekli. Emekli eşine, evde çocuğu ile oturan kızına bakıyor diyelim. Ayda da 600TL emekli maaşı alıyor olsun. /linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/> o emekliye ekstra 600 lira daha nakit para yatıracak. Öyle makarna, mercimek, deterjan paketi yok. Ne isterse dilediği gibi marketten gidip kendisi alacak. Para yalnız /linkz>kadının/linkz>>/> hesabına yatacak. “Evin ihtiyaçlarını /linkz>en iyi/linkz>>/> /linkz>kadın/linkz>>/> bilir” diyoruz.
Eşi vefat etmiş ama üç çocuğuna /linkz>bakan/linkz>>/> bir emekli ne alacak?
Ne kadar emekli maaşı alıyorsa o para 1200 /linkz>TL/linkz>>/>’ye tamamlanacak.
Kadın çalışmıyor, erkek çalışmıyor iki de çocuk var... Her ay 1200 /linkz>TL/linkz>>/> para mı yatacak bu /linkz>ailenin/linkz>>/> hesabına?
Tabii ki. Bu /linkz>aile/linkz>>/> 1200 /linkz>TL/linkz>>/>’ye /linkz>yakın/linkz>>/> bir para alır.
Ne kadar bir paraya ihtiyaç var bunun için?
Devletin bütçesinin sadece yüzde 1.7’si, Milli Gelir’in yüzde 0.5’i bile değil. Devletin bütçesi 300-400 milyar lira. Sadece 9 milyar /linkz>TL/linkz>>/> ayırmak yeter.
“Ayakları yere basmayan bir /linkz>proje/linkz>>/>” deniyor?
Söyledim, bütçenin sadece yüzde 1.7’si! Hele hele yolsuzluğu yarı yarıya azaltırsanız, israfı biraz önleyebilirseniz, iki /linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/> çıkartırsınız. Kaldı ki biz diyoruz ki, “Gerekirse başka bütçe kaynaklarından mesela Milli Savunma bütçesinden de küçük bir payı buraya aktaralım.”
Para o /linkz>aileye/linkz>>/> nasıl ulaştırılacak?
Banka /linkz>hesaplarına/linkz>>/> yatacak... O yoksa posta hesabına yatırılacak.
‘BU AYNI /linkz>ZAMANDA/linkz>>/> BİR İŞ EDİNDİRME /linkz>PROJESİ/linkz>>/>’
Ya vatandaş /linkz>yardımı/linkz>>/> alır da hiç /linkz>çalışmazsa/linkz>>/>?
Bu aynı zamanda bir meslek edindirme /linkz>projesi/linkz>>/>. Biz /linkz>ailedeki/linkz>>/> /linkz>gençler/linkz>>/> bu /linkz>sigortadan/linkz>>/> masrafları karşılanarak meslek kurslarına gidip /linkz>yeni/linkz>>/> meslekler edinsin istiyoruz. Bakın kim iyi bir işi olur da, daha fazla gelir getiren işi olur da “/linkz>Çalışmak/linkz>>/> istemiyorum” der. Yurttaşlarımızın bu kurslara katılımıyla ilgili her tür harcamayı karşılayacağız. Örneğin; kurslara katılmak için /linkz>ailelerin/linkz>>/> yapacağı ulaşım, gıda ve çocuk /linkz>bakımı/linkz>>/> masraflarını da biz karşılayacağız.
‘YOKSULLUK SINIRININ ALTINDA /linkz>AİLE/linkz>>/> KALMAYACAK’
Aile /linkz>Sigortası/linkz>>/>’ndan faydalanmak için gerekli koşullar ne olacak?
Aile /linkz>Sigortası/linkz>>/>’ndan yararlanmak için, /linkz>ailenin/linkz>>/> toplam gelirinin yoksulluk sınırının altında olması gerekiyor. Bundan başka bir koşul yok. Verilecek /linkz>yardımın/linkz>>/> miktarı /linkz>ailenin/linkz>>/> yapısına göre değişecek. 1250 liraya kadar çıkabilecek.
Aile /linkz>Sigortası/linkz>>/> Kurumu diye bir kurum kurulacağını söylüyorsunuz? /linkz>Sosyal/linkz>>/> Güvenlik Kurumu (SGK) ne olacak?
Ülkemizde sosyal yardım ve /linkz>sosyal/linkz>>/> /linkz>hizmet/linkz>>/> sunan toplam 14 kurum var. Bunların hepsini /linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/> Kurumu (AS-KUR) çatısı altında toplayacağız. Dağınıklık giderilecek. Yurttaşların yapacakları /linkz>başvuruların/linkz>>/> tek adresi AS-KUR olacak. Vatandaş o devlet /linkz>dairesi/linkz>>/> senin bu devlet /linkz>dairesi/linkz>>/> benim koşturmayacak. AS-KUR’un kanununu hazırladık. Dört ay içinde kurulacak. AS-KUR, /linkz>çalışmalarını/linkz>>/> SGK ile eşgüdüm içerisinde yürütecek. Çünkü /linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/> ile amaçlanan, bu yurttaşlarımızın olabilecek en kısa sürede iş bulması ve /linkz>çalışma/linkz>>/> yaşamına katılması. /linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/>’ndan yararlanan tüm yurttaşlarımız İŞ-KUR’a kayıtlı olacak.
CHP valiliklerin dağıttığı /linkz>yardımları/linkz>>/> eleştiriyordu... Şimdi /linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/> da benzer bir /linkz>uygulama/linkz>>/> olmayacak mı? Ne farkı var?
Valiliklerin dağıttığı /linkz>yardımlarda/linkz>>/> yaygın bir şekilde usulsüzlük yapıldığı, desteklerin yerine ulaşmasında sorunlar olduğu biliniyor. /linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/> ile yoksula verilecek para kömürcüye rant olarak dağıtılmayacak.
Aile /linkz>Sigortası/linkz>>/> engelliler, çocuklar ve /linkz>kadınlara/linkz>>/> ne vaad ediyor?
Aile /linkz>Sigortası/linkz>>/>’nın önemli bir kısmını “çocuk destekleri” ve “çocuk eğitim destekleri” oluşturuyor. Eğitime devam eden çocuklar için her ay nakit para desteği var. Ders yılı başlarında sağlanacak kitap ve kırtasiye destekleri var. Çocukların okul öncesi eğitime katılmasına destek veriyor. Okul öncesi eğitimi bu sayede yaygınlaştıracağız. /linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/>’nın amacı /linkz>kadınları/linkz>>/> da güçlendirmek. /linkz>Kadınlar/linkz>>/>, /linkz>ailelerinin/linkz>>/> ihtiyaçlarını /linkz>en iyi/linkz>>/> bilenler. İsteyen /linkz>anneler/linkz>>/> bu sayede /linkz>çalışma/linkz>>/> imkanı bulacak. Engelli yurttaşlarımız için aylık nakit destek var. Kamuda engellilere ayrılan /linkz>çalışma/linkz>>/> kotalarının daha /linkz>etkin/linkz>>/> bir şekilde doldurulmasını hedefliyoruz. Bugün bu kotaların çoğu doldurulmuyor. Engelli kotalarını tam olarak uygulayacağız.
‘ASGARİ ÜCRETLİ BİR /linkz>AİLENİN/linkz>>/> GELİRİ İKİ KATINA ÇIKACAK’
Asgari ücretle geçinmek zorunda kalan bir /linkz>aile/linkz>>/> ne kadar /linkz>yardım/linkz>>/> alacak?
Geliri iki katına çıkacak. Çünkü yoksulluk sınırı 1200 lira. “1200 /linkz>TL/linkz>>/>’nin altında 4-5 kişilik bir /linkz>aile/linkz>>/> geçinemez” diyoruz. Asgari ücretle çalışan kimse 600 lira daha alıp /linkz>eksiğini/linkz>>/> giderecek. Yani devlet bir /linkz>aileye/linkz>>/> en az 1200 lira girmesi için o /linkz>ailede/linkz>>/> çalışanın maaşını tamamlayacak.
Kaç çocuklu /linkz>aile/linkz>>/> olursa olsun mu?
Misal 2 çocuklu ayda 600 /linkz>TL/linkz>>/> /linkz>kazanan/linkz>>/> /linkz>ailede/linkz>>/> de para 1200 /linkz>TL/linkz>>/>’ye mi tamamlanacak? Evet, 2 çocuğa çocuk /linkz>yardımı/linkz>>/> ve eğitim /linkz>yardımı/linkz>>/> alır. /linkz>Ailenin/linkz>>/> durumuna göre çocuk başına her ay 100 /linkz>TL/linkz>>/> eğitim /linkz>yardımı/linkz>>/> ve 60 /linkz>TL/linkz>>/> çocuk /linkz>yardımı/linkz>>/> ödenir. Ama 4 çocuk olursa dördü için eğitim /linkz>yardımı/linkz>>/>, ikisi için de çocuk /linkz>yardımı/linkz>>/> alır.
‘/linkz>AİLE/linkz>>/> /linkz>SİGORTASI/linkz>>/>’NDAN /linkz>EN ÇOK/linkz>>/> İŞSİZLER YARARLANACAK’
İşsizler /linkz>aile/linkz>>/> /linkz>sigortasından/linkz>>/> yararlanabilecek mi? Nasıl?
Tabii özellikle işsizler yararlanacak. Yoksulluk sınırının altında /linkz>en çok/linkz>>/> kimler kalıyor? İşsizler. Kalabalık bir /linkz>ailede/linkz>>/> hiç kimsenin işi yoksa o /linkz>ailenin/linkz>>/> geliri 1200 liraya kadar çıkacak. Ama /linkz>aile/linkz>>/> geliri yoksulluk sınırının altında kalan çalışanlar da yararlanacak. Bu kimse bir çiftçi olabilir, evini geçindiremeyen bir esnaf olabilir, düşük gelirli işçi olabilir...
Aile /linkz>Sigortası/linkz>>/> gelince Yeşil Kart ne olacak?
O da devam edecek. Yeşil Kart bir sağlık /linkz>sigortasıdır/linkz>>/>. /linkz>Aile/linkz>>/> /linkz>Sigortası/linkz>>/> ise /linkz>sosyal/linkz>>/> bir /linkz>sigorta/linkz>>/>.
Yiyecek, kömür gibi /linkz>yardımlar/linkz>>/> tamamen kalkıyor mu?
Aile /linkz>Sigortası/linkz>>/> başlayana kadar verilen yiyecek, kömür gibi tüm /linkz>yardımlar/linkz>>/> devam edecek.
Sencer Ayata kimdir?
Sencer Ayata 1949’da İstanbul’da doğdu. Tarsus Amerikan Lisesi'ni bitirdi. 1973’te ODTÜ /linkz>Sosyal/linkz>>/> Bilimler Fakültesi’nden mezun oldu. 1982’de University of Kent at Canterbury'de doktora yaptı. 1981’de ODTÜ Sosyoloji Bölümü'nde öğretim üyesi olarak /linkz>çalışmaya/linkz>>/> başladı. 1997-2003 arasında Sosyoloji Bölüm Başkanlığı görevini yürüttü. Harvard Üniversitesi, Oxford Üniversitesi, gibi dünyanın önde gelen kurumlarında çalıştı. CHP'nin 23 Mayıs 2010’daki 33. Olağan Kongresi'nde en yüksek ikinci oyu alarak Parti Meclisi’ne ve sonrasında CHP Bilim ve Kültür Platformu'nun başkanlığına seçildi. 3 Kasım 2010 tarihinde AR-GE ve Bilim, Yönetim ve Kültür Platformu’ndan sorumlu Genel Başkan /linkz>Yardımcısı/linkz>>/> olarak atandı. 12 /linkz>Haziran/linkz>>/> 2011 genel /linkz>seçiminde/linkz>>/> CHP'nin Ankara 1. bölge 1. sıra /linkz>milletvekili/linkz>>/> /linkz>adayı/linkz>>/> olarak gösterildi.
Bu yazı toplam 369 defa okundu.