Kendisi Görme Engelliler Dünya Hız Rekoru’nu kırarak, ‘’hayatın direksiyonu’’na sımsıkı sarıldığını bir kez daha tüm dünyaya gösterdi.

Birleşmiş Milletler’de  (BM) düzenlenecek olan Engelli Hakları Sözleşmesine Taraf Devletler Toplantısı'nda başkanı olduğu Dünya Engelliler Birliği’ni tanıtmak ve konser vermek için New York’a gelen Metin Şentürk’le Dünya Engelliler Birliği ve BM’deki panellerle ilgili bir söyleşi gerçekleştirdik.

Turkishny: Dünya Engelliler Vakfı’nı kurma fikri nasıl ortaya çıktı?

Metin Şentürk: Dünya Engelliler Vakfı (DEV)bizim geçmişe dayalı yaklaşık 20 yıllık bir bilgi ve birikimimizin eseridir. Biz son 10 yılda Türkiye’de engellilik ve engelliler konusunda çok büyük devrimler yapıldığını gördük. Geçmişte 2000’li yılların öncesindeki bütün teşebbüslerimiz hep boşa çıktı. 2000 yılından sonraki dönemde zemin uygunlaştıkça bizim de cesaretimiz arttı. Ve bu iş için tam gaz yola çıkmaya karar verdik.

Turkishny: Vakfın içeriğinden bahsedebilir misiniz?

Metin Şentürk: Biz vakıf olarak bir yardım toplama ve dağıtma vakfı değiliz. DEV bir düşünce ve proje kuruluşudur. Kurulma nedeni İstanbul’da Dünya Engelliler Birliği’ni kurmaktır. Biz bu birliği kurmak için bu vakfı kurduk. Dolayısıyla geçen Mart ayında 43 ülkeden 139 sivil toplum kuruluşunu 3 gün boyunca bu birliğin çalışmalarını yapmak üzere İstanbul’a davet ettik ve ağırladık. Şimdi de ülkeler bize bütün dokümantasyonlarını gönderiyorlar. Birliğe üye olacak birliklerin evraklarının da tamamlanmasının sonuna  geldik. 22 Ekim’de yaklaşık 45 ülkeyle birlikte İstanbul’da bu birliği resmen kuracağız.

Turkishny:  Vakfın kuruluş aşamasında devletin desteğini gördünüz mü?

Metin Şentürk:  Vakfın kurulmasında en büyük pay sahibi Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’dır. Başbakan’ın hassasiyetiyle biz bu cesareti gösterebildik. Devamında koordinasyon kısmında Dışişleri Bakanlığı büyük bir özveriyle bunu devam ettirdi. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin de bizi New York’a büyük bir heyet olarak gönderdi. Bunlar çok önemli şeyler. BM’nin de bizim konumuza karşı çok hassas olduğunu biliyoruz. Mart ayında İstanbul’daki toplantımıza Akiko İto da katıldı. Bizler bu şekilde çok doğru yolda olduğumuzu  ve emin adımlarla ilerlediğimizi gördük.

BM’de insanlara adalete, sevgiye, kardeşliğe inanarak dünyaya doğru yola çıktıklarını söyleyeceklerini aktaran Şentürk, herkesi bu güce ve onura ortak olun çağrısında bulunacaklarını söyledi.

Turkishny: DEV’in bir yardım vakfı olmadığını söylediniz. Vakfın işleyişi nasıl olacak?

Metin Şentürk:  Bu birliğin bünyesinde oluşturduğumuz projeler var. Mesela engelsiz tatil köyleri, engelli hayvanlar için rehabilitasyon merkezi, ileri yaşam merkezleri gibi projelerimiz var. Özellikle omurilik hastaneleri. Çünkü  bedensel engellilerin çoğu omurilik meselesiyle çok bağlantılı. Ülkemizde şu anda büyük bir eksiklik olarak karşımıza çıkıyor. Kurulacak şehir hastanelerinde bunlar planlanmış ama bugüne kadar olan süreçte gerçekten birçok sakatlığın bu nedenle olduğunu görüyoruz. Dünyada az gelişmiş ülkelerde bunun eksikliği hissediliyor.

‘’Bizim Gibi Kuruluşlar Arttıkça, Konu Daha Çok Sorgulanır Hale Gelecek’’

Vakıf olarak Türkiye’nin rol modelliği üzerinden belli başlı projeleri uygulamayı düşünüyoruz. Tüm amacımız bu. Talep edilen projeler de olacak. Üye ülkelerimiz diyecektir ki ya ‘’Şunları da yapalım arkadaşlar’’ ve bu projeler geliştirilecektir. Uluslararası yönetmeliğimiz ve tüzüğümüz uluslararası engelli hukuku bilenler tarafından hazırlandı. O konuda terminolojiye de çok dikkat edildiğini belirtmek isterim.

Vakıf olarak bu projelerin hayata geçirilmesi için ödeneği olan genel ve yerel yönetimlere birlik üzerinden çeşitli baskılar uygulayacaklarını ifade eden Şentürk, bu amaç uğrunda tüm yolları açacaklarını vurguluyor.  Dediklerinin çok kolay ve çok basit şeyler olmadığını söyleyen Şentürk, buna örnek olarak da 1982 yılında BM’nin hazırladığı Dünya Eylem Planı’nı veriyor. Üstünden 29 sene geçmiş olmasına rağmen, bu planın ne kadar işlediğinin tartışılır olduğunu sözlerine ekleyen Şentürk, ‘’ Bizim gibi uluslararası kurum ve kuruluşlar çoğaldıkça bu konu daha çok sorgulanır hale gelecek ve ilerlemeyi daha net bir şekilde görebileceğiz.’’ diye konuşuyor.

Turkishny:  Son yıllarda engelli insanlar için yaşam şartlarının biraz daha iyileştiğini görüyoruz.  Örneğin Türkiye’de daha önce otobüse binemeyen engelli insanlar, şu anda yeni otobüsler sayesinde toplu taşıma araçlarını rahatlıkla kullanabiliyorlar. Bu konuda neler söyleyebilirsiniz?

Metin Şentürk:  Şimdi o konularda çok iyileştirmeler yapılıyor ama yeterli değiliz. Bunu görmek ve konuşmak lazım. Kendimizi çok kandırmayalım derim ben. 10 senelik dönemde yalnızca şunu söyleyebilirim. Cumhuriyet tarihinden  2000’li yıllara kadar gelinen zamandan çok çok büyük mesafe katedildi. Bu şu demek oluyor. Bir 10 sene sonra da özellikle Başbakan’ın vurguladığı 2023 vizyonunda biz mutlaka gelişmiş ülkelerle bu konuda eş düzeye geleceğiz.

Turkishny:  Yapacağınız projelerde maddi kaynağı nasıl sağlayacaksınız?

Metin Şentürk:  Bu konuda kullanabileceğimiz uluslararası fonlar var. Çeşitli fonlar devreye girecek tabi ama büyük bir organizasyon şirketiyle de bunu paylaşacağız. Türkiye’de ‘’1 Dolar Kampanyası’’ yapmayı düşünüyoruz. Bunu 2 yılda bir üye ülkelerin ihtiyaçları doğrultusunda kullanacağız. 2014 ya da 2015 yılında bunu uygulamaya koyacağız. Dünyadaki 650 milyon engelliyi bir anne ve babadan doğduğunda düşündüğünüzde bu engeller  2 milyar insanın birebir sorunudur. 6 milyarlık dünyada 2 milyar insanın birebir sorunundan söz ediyoruz. Dolayısıyla bu sorunları uluslararası organizasyon şirketleriyle masaya yatırıp konuşacağız. 1 dolar kampanyası 2 yılda bir yapılacak ve hangi ülke ihtiyaca göre en önde ve en acil durumdaysa konular itibariyle o para o ülke için kullanılır hale getirilecek. Uluslararası fonlar, Dünya Bankası vs gibi kurum kuruluşlar, özel sektördeki firmalar da buna dahil edilecek. Çünkü biz sadece sivil toplum kuruluşlarından oluşan bir vakıf değiliz.

Dünyanın doğusu ve batısı arasında, İstanbul’da dünya için hayırlı bir adım atıldığını belirten Şentürk, ‘’Bu zamana kadar birçok önemli merkezin Brüksel, Cenevre olduğunu gördük. Biz İstanbul’da sosyal bir irtibat üssü oluşturacağız.’’ diyor.

Başabakan ve Dışişleri Bakanlığı’nın bu konudaki desteklerinin büyük olduğunu söyleyen Şentürk, geçen hafta pazar günü Başbakan’la görüştüğünü ve kendisine vakıfla ilgili tüm bilgileri aktardığını belirterek, BM için gelecek Başbakanlık heyetinde bir aksilik olmazsa yer alacağını da ifade etti.

‘’Hız Rekoru Değil, Hırs Rekoru’nu Kırdım’’

Turkishny:  BM’de konser verme fikri nasıl ortaya çıktı?

Metin Şentürk:  Görme Engelliler Dünya Hız Rekoru’nu kırmıştım. Bu rekorla Guiness Rekorlar Kitabı’na girdim.  BM’deki herkesin çok dikkatini çekti bu olay. Hız rekoru nasıl oldu, hikayesi nedir gibi. Ben bu hız rekorunu aslına bakarsanız ’’hırs rekoru’’ olarak tarif ediyorum. Ben orada Ferrari’nin direksiyonunu değil hayatın direksiyonunu tutuyordum.  İnsanlara hayatınızın direksiyonunu isterseniz çok iyi tutabilirsiniz çok iyi yönetebilirsiniz,  isterseniz bu hayatı bu trafiğin içinde çok doğru yönlendirebilirsiniz demek istedim. Bunu orada konuşurken şarkı yanım da var benim diye bir de şarkı katın bunun içine dediler. Biz de bizim işimiz bu diyerek tamam dedik. Onun için hem bu hırs rekorunu anlatacağız hem de birkaç şarkıyı seslendireceğiz. Belki çok büyük bir konser gibi algılamamak lazım bunu ama neticede BM’de şarkı söylemek de özel bir durumdur.

Turkishny:  Salı günü STK’ların bir org. Olacak. Onların tartışacağı bir platform. Çarşamba gününde TR ilk defa bu anlamda bunu da çok önemsiyoruz. DEV girişimiyle bir paralel etkinlik yapıyor. Bunun ev sahibi Tr.

‘’Yuvarladığım Kartopu Gün Geçtikçe Büyüyor’’

Turkishny:  Metin Şentürk, nasıl bu kadar kendisiyle barışık?

Metin Şentürk:  Ben bunu yıllardır ülkede yaparak insanları motive ettiğimi düşünüyorum. Eskiden insanlar benim yakınlarıma ben küçükken işaretle görüyor mu görmüyor mu hiç mi görmüyor gibi sorular soruyorlardı. Benim izlediğim bu yolda şimdi sokakta ‘’Abi ben nasıl görünüyorum’’ diye espri yapıyorlar. İnsanların bunu kendilerine çok iyi empoze  etmeleri lazım. Dünyada en önemli olan şeyin nefes alıp vermek olduğunu bilmeleri lazım. Buradaki tek mesele o iki nefes alıp vermenin arasını doldurmak. Hayatı  sevmekle mümkün bu da. Gidene üzülmeyerek kalanı güçlendireceğiz. Bizim yapmamız gereken engelli kader arkadaşlarımızın yapması gereken bu. Ben bunu anlatmaya çalışıyorum. Bir kısım insanlar bu anlamda değişti. Bir kısım da değişenlerin sayesinde değişecek. Bu bir döngü ve sabır işi. Ben bir kartopunu yuvarladım şimdi bu kartopu büyüye büyüye gidiyor.

Metin Şentürk, engelli algısını değiştirmek gerektiğini söyleyerek şöyle konuşuyor: Şimdi bana soruyorlar BM’ye hangi unvanlarla katılıyorsun diye. Türkiye’nin iyi bilinen bir sanatçısı, önde gelen bir ismi, Avrupa Birliği Fahri Kültür Elçisi, Görme Engelliler Dünya Hız Rekortmani, Dünya Engelliler Vakfı Başkanı, Engelliler Birliği Başkanı… Aynı zamanda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın da temsilcisi olarak buradayım. Buradaki etkinlikte öne çıkan bir durumumuz var. O açıdan bunu iyi değerlendirmeye  ve sonucunu iyi almaya çalışacağız.

Turkishny:  BM’deki panellerin gündeminde neler olacak?

Metin Şentürk:  İlk günümüzde sivil toplum kuruluşlarının bir tartışma platformu olacak. Muhtemelen bizi burada biraz baskılayacaklardır. Neden böyle bir şeye gerek duydunuz diye eleştiriler alıyoruz.  Böyle bir durumun duplikasyona yol açabileceğini söylüyorlar.  Ama bu her yerde olur. Olması da iyidir. Çünkü bizim kendimizi anlatma fırsatını kazanmamızı sağlar. Bizim hakkımızda bu yanlışları düşünenler olup bunu irdelesin ki biz onlara doğruyu anlatalım. Dersimizi iyi çalıştık.

2. gün paralel bir etkinliğimiz olacak. Orada bize katılım bekleyeceğiz. Paralel etkinliğe katılan dinleyicilerimize daha açık sunumlarımız olacak. Birlik şudur,  birliğe şu yüzden katılmanızı bekliyoruz gibi. Gelişmiş ülkeler birliğe niye katılır, niye katılmalı, katılırsa ne kazanırlar, gelişmekte olan az gelişmiş ülkeler katılırsa ne gibi gelişmeler olabilir hep bunları göstereceğiz. Yani biz buraya biz birlik kurduk gelin arkadaşlar gibi bir şey yok. Nedenlerini  en iyi biçimde açıklayacağız.

3. ve 4. gün de gelişmelere açık olacağız. Müdahale etmemiz gereken yerlerde söz isteyeceğiz. Güzel bir sonuç alarak döneceğiz.

Turkishny:  Kaç kişilik bir ekiple çalışacaksanız?

Metin Şentürk:  Toplamda 11 kişilik bir ekiple bu panellere katılacağız. Bu anlamda Türkiye’den gönderilmiş en büyük heyet bizim heyetimiz.

Şentürk, bu sayının çok önemli olduğunu söyleyerek ‘’Şu kadroyla dünyayı kurtarabiliriz.’’ diye de bir espri  yapıyor.

Başbakan ve Dışişleri Bakanlığı’nın desteğinin çok büyük olduğunu sözlerine ekleyen Şentürk, geçen hafta pazar günü Başbakan’la birlikte vakit geçirdiğini ve vakıfla ilgili tüm bilgileri kendisine aktardığını belirtti.

Başbakan’ın BM için New York’a gelecek heyetinde yer alabileceğini söyleyen sanatçı,14 Eylül’de İstanbul’da Somali için bir yardım konseri vereceğini de belirtiyor.